مقدمه

  از آنجا که ايران در منطقه خشک و نيمه خشک قرار گرفته، مقدار مواد آلى خاک‌هاى آن پائين بوده و در نتيجه داراى سطوح پائين نيتروژن، مى‌باشند. اغلب گياهان در اين مناطق دچار کمبود نيتروژن مى‌باشند و بدين دليل تأمين نيتروژن از طريق کودهاى شيميايى و آلى ضرورى است (6). نيتروژن عنصرى مهم و حياتى براى گياه به شمار مى‌رود و در پروتئين ‌ ها، اسيدهاى نوکلئيک و کلروفيل وجود دارد و بيش از عناصر غذايى ديگر در معرض از دست رفتن مى‌باشد و مقدار بازيافت آن کمتر از نصف مقدار به کار رفته مى‌باشد (10).

  کارايى جهانى جذب نيتروژن براى توليد غلات حدود 33 درصد در نظر گرفته شده و 67 درصد بقيه که رقمى بالغ بر 9/15 ميليارد دلار مى‌باشد به صورت هدر رفت نيتروژن به شکل‌هاى تصعيد، فرسايش، سطحى، آبشويى و … است (17).

  دلايل پائين بودن راندمان جذب نيتروژن [1] (NU p E) عبارتند از: آزادسازى نيتروژن از بافتهاى گياهى، دنيتريفيکاسيون، آبشويى و تصعيد آمونيوم ( 16 ).

  کارايى در شرايط ايران نيز به دلايل متعددى بسيار پائين مى‌باشد. به علت هزينه‌هاى رو به افزايش کودهاى شيميايى، لازم است که جذب و مصرف نيتروژن از راندمان بالايى برخوردار باشد تا بدين وسيله از هزينه‌ نهاده‌ها کاسته و سود بالاترى عايد زارعین گردد. براى رسيدن به هدف فوق لازم است راندمان جذب عناصر غذايى و عوامل مؤثر بر آن را شناخته و راههاى افزايش آن را در روش‌هاى نوين توليد گياهان زراعى تشخيص داد (بدون آن که عملکرد کاهش يابد) (3).

  در زمينه تأثير کاربرد منابع مختلف کود نيتروژن در غلات تحقيقات متعددی نيز انجام شده است (8، 11 ، 12). در یک بررسى اثر چهار منبع کود نيتروژنى نيترات کلسيم، نيترات آمونيوم، اوره و ترکيبى از اوره و نيترات آمونيوم در چهار سطح بر روى ذرت آزمايش گرديد. براساس نتايج ما بين چهار نوع کود، اختلافى از لحاظ عملکرد دانه، وجود نداشت(9).

  در آزمایشی دیگراثر دو منبع اوره- نيترات آمونيوم ( UAN ) و آمونياک بدون آب در سطوح مختلف نيتروژن بر گياه ذرت بررسی شد. از لحاظ تأثير بر عملکرد علوفه مابین دو منبع اختلاف آمارى، مشاهده نشد(8).

  در بررسى انجام گرفته در قزوین، اثر 4 منبع کود نيتروژنى اوره، اوره با پوشش گوگردى ( SCU ) ، اوره آغشته به گوگرد، نيترات آمونيوم و سه سطح کود نيتروژنى شامل 1 50 و 200، 250 کیلوگرم در هکتار بر گياه ذرت SC704 بررسى شد. براساس نتايج در تمامى تيمارها غلظت نيتروژن در برگ نسبت به شاهد، افزايش يافت. غلظت ساير عناصر غذايى تحت تأثير تيمارهاى آزمايش قرار نگرفت. از لحاظ عملکرد دانه، کود اوره در سطح 200 کيلوگرم در هکتار نيتروژن خالص (6240کیلوگرم در هکتار) به عنوان بهترين منبع و کود نيترات آمونيوم در سطح 250کیلوگرم در هکتار با عملکرد 6100 کیلوگرم در هکتار در درجه دوم قرار گرفت (5).

  در بررسى انجام گرفته در کرج، با کاربرد کود SCU اگر چه عملکرد گندم نسبت به تیمار بدون نيتروژن به صورت معنی‌داری افزایش یافت ولی عملکرد آن به صورت معنی ‌ داری کمتر از کاربرد سه تقسیطه اوره بود(2).

  در بررسی دیگر کاربرد کود SCU اگرچه درمراحل اولیه باعث رشد رویشی مناسبی در نیشکر شد اما نتوانست نيتروژن را در حد مورد لزوم برای تمام فصل رشد م ه یا کند و عملکرد، کمتر از تیمار کاربرد کود سولفات آمونیم در 4 تقسیط شد. بهتر بود که SCU استفاده شده نيتروژن را آهسته تر آزاد می‌کرد یا در زمان دیرتری استفاده می‌شد. در بررسی دیگر کاهش ضخامت S ، دمای بیشترو رطوبت بیشتر باعث آزاد سازی بیشتر نيتروژن شد (12).

  بنا به گزارشی ، کودهاى نيتروژنه خصوصاً اوره با پوشش گوگردى باعث افزايش کارايى استفاده از کود از طريق کاهش شستشو و تصعيد به صورت بخار مى‌گردند و تفاوت بين منابع مختلف کودهاى نيتروژنه کندرها به ميزان آزادسازى نيتروژن و شکل نيتروژن موجود در اين کودها، بستگى دارد(19).

  در یک مورد در تحقيقات گلخانه‌اى و آزمايشگاهى، فاکتورهاى کنترل کنندة آزادسازى نيتروژن از SCU مورد بررسى قرار گرفت. نتايج بر روى مرغ
( Cynodon dactylon ) نشان داد که ميزان حلاليت SCU با افزايش دماى کشت افزايش مى‌يابد. دراین بررسى انواعى از کود SCU (با مقدار پوشش متفاوت S ) استفاده شد. براساس نتايج، بيشترين مقدار عملکرد علوفه خشک از تيمار کاربرد سطحى تقسيطى کود نيترات آمونيوم
( mg.pot^{-1 1000) به ميزان mg.pot-1 33 بدست آمد. در کاربرد تقسيطى اوره عملکرد g.pot-1 6/28 و تفاوت با قبلى، معنى‌دار بود. در تيمار شاهد، عملکرد g.pot-1 5/1 بود. ما بين منابع مختلف کود SCU ، عملکرد متفاوت بود و بيشترين آن از SCU_{13 بدست آمد ( g.pot-1 9/26) که حاوى 5/39% نيتروژن کل، 8/12% کل پوشش و درصد گوگرد 1/9 بود. بيشترين ميزان جذب نيتروژن و درصد بازيافت نيتروژن نيز مربوط به آمونيوم نيترات پخش سطحى شده بود و پس از آن اوره قرار داشت(7).}}

  با توجه به مطالب ارائه شده بدلیل پایین بودن راندمان جذب نیتروژن در ایران برای گیاه گندم، لازم است با اتخاذ راهکارهایی راندمان جذب این عنصر را افزایش داد. منابع مختلف کود نیتروژن در یک مقدار مشخص ازت ممکن است دارای کارایی متفاوتی باشند، لذا با توجه به اينکه گندم در مراحل مختلف رشد به مقادير متفاوتى از نيتروژن نياز دارد، در اين بررسى اثر کود اوره با پوشش گوگردى (به عنوان کود کندرها) با دو نوع کود نيتروژنى ديگر (که نيتروژن را به آسانى آزاد مى‌نمايند) جهت تأمين نيتروژن مورد نياز گندم، مورد مقايسه قرار گرفت.

  مواد و روش‌ها

  اين آزمايش در ايستگاه تحقيقات خاک و آب کرج، در سال زراعى 1383 به صورت طرح بلوک‌هاى کامل تصادفى با چهار تيمار و سه تکرار اجرا گرديد. چهار تيمار کودى عبارت بودند از: T_{1 = شاهد (بدون مصرف کود نيتروژن)؛ T2 = کود اوره با پوشش گوگردى ( SCU ) [2] ؛ T3 = کود نيترات آمونيوم و T4 = کود اوره. قبل از اجراى آزمايش از قطعه مورد نظر يک نمونه مرکب خاک از عمق 30-0 سانتى‌متر تهيه و برخى از خواص فيزيکى و شيميايى آن از قبيل ميزان نيتروژن کل، فسفر قابل استخراج بوسیله بى‌کربنات سديم، پتاسيم قابل استخراج با استات آمونيوم، pH ، شورى، درصد مواد خنثى شونده، غلظت آهن، منگنز، روى و مس قابل جذب و بافت خاک براساس روش‌هاى آزمايشگاه مؤسسه تحقيقات خاک و آب، اندازه‌گيرى گرديد ( 4 ). عمليات شخم، ديسک و ماله کشى در شهريور ماه انجام گرفت. در تيمار شاهد ( T1 )، کود نيتروژنى استفاده نشد و در تيمار دوم، نيتروژن از منبع اوره با پوشش گوگردى ( SCU ) و در تيمار سوم و چهارم، نيتروژن به ترتيب از منبع نيترات آمونيوم و اوره، تأمين گرديد. مقدار نيتروژن استفاده شده در سه تيمار دوم، سوم و چهارم يکسان (180 کیلوگرم در هکتار) بود. بر اين اساس اوره به مقدار 400 کيلوگرم در هکتار، نيترات آمونيوم به مقدار 540 کيلوگرم در هکتار، مصرف شد. کود اوره با پوشش گوگردى ( SCU ) به مقدار 480 کيلوگرم بر هکتار پيش از کشت مصرف شد. کود اوره و نيترات آمونيوم در سه قسط مصرف شدند. اوره و نيترات آمونيم به صورت 33 درصد پيش از کشت، 33 درصد زمان پنجه‌زنى و 33 درصد زمان طويل شدن ساقه به صورت پخش سطحى استفاده شد. آبيارى به روش سيفونى و در هر تکرار به صورت مجزا، انجام شد. در طول دورة رشد دو بار وجين علف‌هاى هرز به وسيله دست، انجام گرفت. گندم از رقم پيشتاز
( M75-10 )،کشت شد. سوپرفسفات تريپل به مقدار 100 کيلوگرم درهکتار و سولفات پتاسيم به مقدار 150 کيلوگرم در هکتار در کلیه تیمارها پيش از کشت استفاده شد. پس از مشخص نمودن ابعاد کرت‌هاى آزمايشى (6 × 5/2 مترمربع) و پياده کردن نقشه طرح و اعمال تيمارهاى مختلف، با استفاده از بذر کار همدانى، گندم بر روى پشته‌هايى به فاصله 50 سانتى‌‌متر از هم، کشت گرديد. برداشت محصول از سطح 4 × 5/1 مترمربع به وسيله دست، انجام گرفت و عملکرد کل، دانه و کاه تعيين گرديد. در نمونه‌هاى دانه مقدار عناصر نيتروژن، فسفر، پتاسيم، آهن، منگنز، روى و مس تعيين گرديد (1). نمونه‌هاى خاک نيز پس از برداشت از عمق 30-0 سانتى‌متر از هر کرت تهيه و عناصر نيتروژن کل، فسفر، پتاسيم، آهن، روى، مس و منگنز در آنها اندازه‌گيرى گرديد (4).}

  کارايى مصرف کود نسبت به کارایی نیتروژن [3] با استفاده از فرمول زیر محاسبه شد:

  NfUE=(N uptake in fertilized plot- N uptake in control plot) × 100/N applied

  مقدار نسبت کارایی نیتروژن [4] نیز از طريق فرمول زیر بدست آمد

  NER=grain yield/ nitrogen uptake by grain

  مقدار کارایی مصرف نیتروژن [5] از طريق فرمول زیر محاسبه شد:

  NUE=grain yield/N applied

  مقدار راندمان جذب نیتروژن [6] از طريق فرمول بدست آمد(13).

  NUpE=N uptake by grain/N applied

  تجزيه آمارى اطلاعات به وسيله نرم افزار ) 9.1 SAS ( با آزمون توکی و در سطح 5 درصد انجام گرفت. در جدول 1، 2 و 3 به ترتيب نتايج تجزيه خاک پيش از کشت براى گندم و نتيجه تجزيه آب آبيارى، ارائه شده است.

  نتایج

  تأثير تيمارهاى مختلف بر عملکرد گندم، راندمان جذب و کارايى مصرف نيتروژن و کارایی کود: با توجه به جدول 4 کاربرد نيتروژن از منابع مختلف، باعث افزايش معنى‌دار عملکرد کل گندم، نسبت به شاهد ( T₁ ) گرديد. تفاوت بين نيترات آمونيوم و SCU در سطح 5 درصد معنى‌دار بود ولى بين دو منبع اوره و نيترات آمونيوم، اختلاف معنى‌دار، مشاهده نشد.

  با کاربرد کودهاى نيتروژنه عملکرد دانه نسبت به شاهد، افزايش يافت. کاربرد کود SCU اگر چه عملکرد دانه را به صورت معنى‌دارى نسبت به شاهد افزايش داد ولى عملکرد آن به صورت معنى‌دارى کمتر از دو تيمار نيترات آمونيوم و اوره، بود. تفاوت بين دو تيمار نيترات آمونيوم و اوره معنى‌دار نبود. کاربرد کودهاى نيتروژنه باعث افزايش معنى‌دار عملکرد کاه نسبت به شاهد شد ولى بين سه منبع مختلف کود، اختلاف آمارى مشاهده نگرديد.

  کارايى مصرف کود، در نيترات آمونيوم بيشتر از دو نوع ديگر کود بود (جدول 4). بیشترین مقدار نسبت کارایی نیتروژن ( NER ) مربوط به شاهد و کمترین آن مربوط به نیترات آمونیم بود. به نظر می‌رسد که با افزایش جذب نيتروژن، از کارایی هر واحد نیتروژن برای تولید دانه کاسته شده باشد(13). کارایی مصرف ( NUE ) و راندمان جذب نیتروژن ( NUpE ) در تیمار سوم بیشتر از دو تیمار کودی دیگر بود. هر کیلوگرم نیتروژن در SCU 7/18 کیلوگرم دانه و در نیترات آمونیم 82/29 کیلوگرم دانه تولید نمود که این می‌تواند به دلیل عملکرد بیشتر، جذب بیشتر نیتروژن و مقدار بازیافت بیشتر نیتروژن در تیمار سوم باشد.

  جدول 3- مشخصات کود SCU کانادایی استفاده شده

  جدول 4- اثر منابع نیتروژن بر عملکرد گندم، راندمان جذب، کارايى مصرف، نسبت کارایی و کارایی کود

  در هر ستون ميانگين‌هايى که داراى حروف مشترک هستند، اختلاف‌آمارى در سطح 5 درصد ندارند ( آزمون توکی ).

  T₁ - شاهد (بدون مصرف نيتروژن)؛ T₂ - اوره با پوشش گوگردى ( SCU ) ؛ T₃ - نيترات آمونيوم ; T₄ - اوره.

  * در هر ستون مقاديرى که داراى حروف مشترک هستند، اختلاف آمارى در سطح 5 درصد ندارند (آزمون توکی).

  T₁ - شاهد (بدون مصرف نيتروژن)؛ T₂ - اوره با پوشش گوگردى ( SCU ) ؛ T₃ - نيترات آمونيوم ; T₄ - اوره.

  در هر ستون مقاديرى که داراى حروف مشترک هستند، اختلاف آمارى در سطح 5 درصد ندارند ( آزمون توکی ).

  T₁ - شاهد (بدون مصرف نيتروژن)؛ T₂ - اوره با پوشش گوگردى ( SCU ) ؛ T₃ - نيترات آمونيوم ; T₄ - اوره.

  - تأثير منابع نیتروژن بر غلظت و جذب عناصر در دانه گندم

  از لحاظ غلظت نيتروژن دانه، بيشترين مقدار مربوط به تيمار سوم بود که با تيمارهاى ديگر اختلاف معنى‌دارى داشت. غلظت نيتروژن دانه در دو تيمار دوم و چهارم اختلاف معنى‌دارى با تيمار شاهد نداشت. از لحاظ غلظت فسفر، پتاسيم و روى اختلاف معنى‌دارى بين تيمارها مشاهده نشد ولى از لحاظ غلظت آهن، منگنز و مس، اختلاف معنى‌دارى بين تيمارها مشاهده شد (جدول 5). با کاربرد کود نیتروژنه غلظت آهن و منگنز در دانه گندم کاهش یافت ولی در مورد مس عکس این حالت صادق بود و با کاربرد نیتروژن غلظت مس دانه افزایش یافت. تیمار حاوی نیترات آمونیم دارای کمترین غلظت آهن و بیشترین غلظت مس بود. کمترین غلظت منگنز دانه نیز مربوط به کود اوره بود و پس از آن نیترات آمونیم و SCU قرار داشت.

 

وزن دانه (کیلوگرم در هکتار )

5800

;

118.32

5300

;

84.27

4500

;

72

1700

;

27.03

3000

;

48.6

3300

;

57.42

3800

;

61.94

1200

;

20.52

1700

;

27.54

5000

;

91

5300

;

101.76

5800

;

100.92

y

=

0.019

x

-

6.0336

R

2

=

0.9598

0

20

40

60

80

100

120

140

0

1000

2000

3000

4000

5000

6000

7000

  شکل 1 - ضریب تعیین و رابطه بین مقدار جذب نيتروژن و عملکرد دانه گندم

  جدول 7- تأثير تيمارهاى مختلف بر مقدار عناصر خاک پس از برداشت گندم (عمق 30-0 سانتى‌متر)

  در هر ستون مقاديرى که داراى حروف مشترک هستند، اختلاف آمارى در سطح 5 درصد ندارند ( آزمون توکی ).

  T₁ - شاهد (بدون مصرف نيتروژن)؛ T₂ - اوره با پوشش گوگردى ( SCU ) ؛ T₃ - نيترات آمونيوم ; T₄ - اوره.

  با کاربرد کودهاى نيتروژنه، جذب نيتروژن به صورت معنى‌دارى نسبت به شاهد افزايش يافت (جدول 6) و اختلاف با تيمار شاهد معنى‌دار بود. دو نوع کود نيتروژنه نيترات آمونيوم و اوره، اختلاف معنى‌دار ی نداشتند ولى اختلاف اين دو کود با تيمار SCU معنى‌دار بود. با کاربرد کود SCU مقدار جذب نیتروژن 124 درصد نسبت به شاهد افزایش یافت و این افزایش برای دو کود نیترات آمونیم و اوره به ترتیب 314 درصد و 243 درصد بود. تاثیر تیمارهای مختلف نیتروژن بر جذب عناصر فسفر، پتاسیم، آهن، روی، منگنز و مس دانه معنی‌دار بود و با افزایش جذب نیتروژن، جذب این عناصر نیز نسبت به تیمار بدون کود نیتروژن افزایش یافت. بیشترین مقدار جذب فسفر مربوط به نیترات آمونیم بود که اختلاف آن با اوره معنی‌دار نگردید ولی با SCU تفاوت معنی‌داری از لحاظ جذب فسفر داشت. این روند در مورد جذب پتاسیم، آهن، منگنز و مس نیز وجود داشت ولی از لحاظ جذب روی تفاوت جذب در نیترات آمونیم با کود اوره نیز معنی‌دار بود.

  تأثير تيمارهاى مختلف بر مقدار عناصر خاک پس از برداشت گندم

  با توجه به جدول 7 از لحاظ مقدار عناصر نيتروژن، فسفر، پتاسيم، آهن و منگنز خاک، پس از برداشت محصول، تفاوت آمارى بين تيمارهاى مختلف مشاهده نشد. ولى از لحاظ روى و مس تفاوت بين تيمارها، معنى‌دار بود. بيشترين مقدار روى و مس مربوط به تيمار چهارم بود.

  بحث

  نتايج اين تحقيق نشان داد که کود SCU استفاده شده با توجه به نتايج عملکرد دانه، راندمان جذب نيتروژن و کارايى مصرف کود، نتوانسته نياز گياه را به اندازه دو نوع ديگر کود يعنى نيترات آمونيوم و اوره تامين نمايد.

  کاربرد اوره پوشش در شرايط مزرعه علاوه بر کارايى نيتروژن در شرايط مزرعه بستگى به قدرت مهيا کردن نيتروژن کود و امکان پاسخ گويى آن به عملکرد مورد انتظار دارد. نتايج بالا نشان داد که اوره با پوشش گوگردى استفاده شده اگر چه عملکرد دانه را 120% نسبت به شاهد افزايش داده ولى درصد بازيافت نيتروژن ( NUE )، 5/26 درصد نسبت به نيترات آمونيوم و 22/16 درصد نسبت به اوره معمولى کمتر مى‌باشد. کاهش مشخص شده که با افزايش کاربرد و کود نيتروژن، نسبت تاثير نيتروژن ( NER ) کاهش مى‌يابد (11) که در اين بررسى نيز در تيمارهايى که کود نيتروژن استفاده شده مقدار نسبت تاثير نيتروژن کمتر از شاهد مى‌باشد و اين کاهش در تيمار نيترات آ مونيوم بيشتر مشخص است (کیلوگرم بر کیلوگرم 76/51 نسبت به کیلوگرم بر کیلوگرم 25/61 تیمار شاهد).

  در کود SCU اگر چه نسبت تاثير نيتروژن از شاهد کمتر است ولى تقريبا معادل با اوره معمولى مى باشد. نتايج بررسى نشان داد (شکل 1) که بين جذب نيتروژن و عملکرد دانه ضريب تغيين بالايى وجود دارد (95/0 = R² ) و به نظر مى‌رسد که مقادير بيشتر نيتروژن در صورت استفاده مى‌توانست باعث افزايش بيشتر عملکرد گردد و اين مسئله ممکن بود به صورت معنى دارى بر مقدار کارايى مصرف کود نيتروژن ( NFUE ) که از طريق مقدار عملکرد دانه يا وزن کل اندام هوايى محاسبه گردد و موثر باشد. با توجه به نتايج راندمان جذب نيتروژن در کود SCU استفاده شده کمتر از نيترات آمونيوم و اوره معمولى مى‌باشد (به ترتيب 84 و 54 درصد). در شرايطى مشابه شرايط اين آزمايش به نظر مى‌رسد که کود SCU نتواند نياز گندم زمستانه را تامين نمايد. شايد بهتر باشد که در آزمايش کود SCU پيش از کشت مصرف شود و در تقسيط‌هاى ديگر مقدار نيتروژن مورد نياز گياه از منبع نيترات آمونيم يا اوره تامين گردد. اگر چه در حال حاضر به دليل برخى ملاحظات، کاربرد کود نيترات آمونيم در کشور، رايج نمى‌باشد و توصيه نهايى در اين زمينه بستگى به ارزش اقتصادى هر واحد نيتروژن در سه نوع کود و مقدار افزايش عملکرد در هر نوع کود دارد. ارزش هر واحد نیتروژن در کود اوره 81/1 دلار و در کود نیترات آمونیم 74/1 دلار می‌باشد (15) با این تفاوت که کود اوره دارای درصد خلوص بالاتر نیتروژن بوده ودر نتیجه آن برای حجم مشخص نیتروژن، هزینه کمتری برای جابجایی آن پرداخت خواهد شد.

  منابع

  1. امامى ع . 1375. روش‌هاى تجزيه گياه. نشريه فنى شماره 892، مؤسسه تحقيقات خاک و آب، نشر آموزش کشاورزى، کرج .

  2. بابا اکبری ساری م .1384. بهبودکارایی نیتروِژن دردوخاک آهکی با بافت متفاوت در اراضی گندم منطقه کرج. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

  3. خادمى ز.، م. ج. ملکوتى و م. ا. لطف‌الهى . 1378. مديريت بهينه ازت در مزرعه گندم به منظور افزايش عملکرد و بهبود کيفيت محصول. مجله خاک و آب، ويژه نامه گندم، جلد 12، شماره 6، مؤسسه تحقيقات خاک و آب، تهران.

  4. على احيايى م. و ع. ا. بهبهانى‌زاده . 1372. شرح روش‌هاى تجزيه خاک (جلد اول). مؤسسه تحقيقات خاک و آب، نشريه شماره 893، تهران.

  5. گلچين ا. و ف. جليلى. 1382. بررسى تأثير مقادير و منابع کودهاى ازته بر عملکرد و ميزان ازت پياز. مجموعه مقالات هشتمين کنگره علوم خاک ايران، رشت.

  6. ملکوتى م. ج. و م. همايى . 1383. حاصلخيزى خاک هاى مناطق خشک و نيمه خشک. چاپ دوم، انتشارات دانشگاه تربيت مدرس، تهران.

  7. Allen S.E., C.M. Hunt and G.L. Termun . 1971. Nitrogen release from sulfur coated urea as effected by coating weight placement and temperature. Agronomy Journal, 63: 529-533.

  8. Barge G.L. 2002 . Comparing source, rate and crop rotation effects on corn yield response to nitrogen on lakebed soils. Available from: http:// www. Ohioline. Osu. Edu/ Sc 190/pdf/ Sc 190, pdf, 22 June 2008,12.26 PM.Extension Research Bulletin ,187.

  9. Below F.E., P.S. Brandau and J.A. Yockey. 1995. Sources and forms of nitrogen for optimum corn production. Available from: http://www. Frec. Crops. Uiuc. Edu/search. Html, 22 June 2008,12.04 PM. Lliaiss Fertilizer Conference Proceedings

  10. Boswell F.C., J.J. Meisinger and W.L. Case. 1985. Production, marketing and use of nitrogen fertilizers. In Fertilizer Technology and Use. 3 rd ed. SSSA Madison, WI. pp. 229-292.

  11. Fan X., F. Li, F. Liu and D.Kumar. 2004. Fertilization with a new type of coated urea: Evaluation for nitrogen efficiency and yield in winter wheat. Journal of Plant Nutrition, 27(5): 853-862.

  12. Gascho G.J. and G.H. Snyder. 1976. Sulfur-coated fertilizers for sugarcane: I. Plant response to sulfur-coated urea. Soil Science Society of American Journal, 40: 119-122.

  13. Gerdon W.B., B.A. Whitney and R.J. Raney . 1993. Nitrogen management in furrow irrigated, ridge- tilled corn. Journal of Production in Agriculture, (6): 213-217.

  14. Harper L.A., R.R. Sharpe, G.W. Langdale and J.E. Giddens. 1987. Nitrogen cycling in a wheat crop: Soil, plant, and aerial nitrogen transport. Agronomy Journal, 79: 965-973.

  15. ICIS Pricing. 2008. The market, fertilizer news and analysis. Available from: http//www.icispricing. com/il-shared/il- fertilizers/il-fertilizers-product.asp, 15 Jan 2009.14.50 pm.

  16 . Olaniyan A.B., H.A. Aintoye and M.A. Balogun. 2004. Effect of different sources and rates of nitrogen fertilizer on growth and yield of sweet corn. Available from: http://www. Tropentary. De/2004/ abstracts/ full.146. pdf, 22 June 2008,13.13 PM.

  17. Raun W.R. and G.V. Johnson. 1999. Improving nitrogen use efficiency for cereal production. Agronomy Journal, 91: 357-363.

  18. Roth G.W. and R.H. Fox. 1990. Soil nitrate accumulations following nitrogen fertilization of corn in Pennsylvania. Journal of Environmental Quality, 19: 243-348.

  19. Ryan J. and S.N. Hariq. 1986. Crop and laboratory evaluation of nitrogen release from sulfur coated urea asmocote. Lebanese, Science Collection, 2 (1): 5-15.

  20. Snider G.H. and G.J. Gascho. 1976. Sulfur-coated fertilizers for sugarcane: II. Plant response to sulfur-coated urea. Soil Science Society of American Journal, 40: 122-125.

  21. Thomason, W. E., W. R. Raun, G. V. Johnson, B. L. Phillips and R. L. Westerman . 2004. Winter wheat nitrogen use efficiency in grain and forage production systems. Journal of Plant Nutrition, 23: 1505-1516.

  Nitrogen Uptake Efficiency - [1]

 ^1- Sulfur coated urea

  1 - Nitrogen fertilizer use efficiency (NfUE)

  2 - Nitrogen efficiency ratio(NER)

  3 - Nitrogen use efficiency(NUE)

  4 ^- Nitrogen uptake efficiency(NUpE)